چندی پیش رهبری عزیزمان دیداری را که همه ساله در ایام ماه رمضان با دانشجویان دارند برگزار کردند. این دیدار یکی از مهمترین دیدارهای رهبری به شمار می آید، که خط مشی آرمانگرایی و آرمان های انقلاب را همه ساله با دانشجویان در میان می گذارند. کسانی که با روال صحبت های رهبری آشنایی بیشتری داشته باشند به خوبی می دانند که ایشان معمولا اصلی ترین و گفتمانی ترین صحبت های خود را در جمع دانشجویان مطرح می نمایند و در کنار صحبت های ایشان در ایام نوروز و ایام رحلت حضرت امام خمینی ره، صحبت های ایشان با دانشجویان نیز یکی از مهمترین سخنرانی ها به شمار می آید، که همه ساله عده زیادی منتظر شنیدن این صحبت ها هستند و خود را برای آن آماده می کنند.

ولیکن امسال برخلاف روال معمول سال های گذشته ، سخنان رهبری جنس دیگری داشت و کمتر رنگ و بوی گفتمانی داشت و جان مایه سخنرانی رنگ انتقادی به خود گرفته بود. انتقادی به برخی از تصمیمات دانشجویان.

البته در سخنرانی دو سال پیش رهبری در همین ایام ایشان اشاره گذرا به این بحث کرده بودند ولیکن امسال به صورت جدی تر و مفصل تری این بحث مطرح نمودند. ایشان در سخنان دو سال پیش خود این چنین فرمودند :

" بحث تجمع در برابر مجلس را مطرح كرديد، كه من البته در آن مورد هيچ اظهار نظرى نميكنم؛ فقط همين قدر به شما بگويم كه شما همه‌اش گله داريد كه چرا مسئولين نقدپذير نيستند؛ خوب، شما هم نقدپذير باشيد! نقدپذيرى كه فقط مخصوص مسئولين نيست؛ خوب، بالاخره اگر بر دانشجو هم نقدى وارد است، بايد نقدپذيرى كند. جمعيت زيادى آمدند در مقابل مجلس جمع شدند، شعارهائى هم دادند، شعارهايشان هم بد نبود، يك گروهى هم آن وسط شعارهاى تند دادند. البته من نميگويم آنها آدمهاى بدى‌اند، نابابى‌اند؛ نه، بالاخره تندى كردند، جوانى كردند؛ اما اگر شما هم معتقديد كه اين شعارها افراطى بود، زيادى بود، حقش نبود، قبول كنيد. اينجور نباشد كه بگوئيد بالاخره هرچه كه گوشه‌ى قباى دانشجو را بگيرد - كه دانشجوها قبا هم ندارند! - مورد اعتراض قرار بدهيم. ممكن است به شما هم نقدى وارد باشد؛ نقد را قبول كنيد."

همانطور که دیدیم امام خامنه ای در آن دیدار به برخی از شعارهای مطرح شده توسط برخی  از دانشجویان اعتراض کردند و از آنها خواستند که این نقد را بپذیرند.

در سال جاری بنا به حوادث پیش آمده مقام معظم رهبری لازم دیدند که بحثی را که پیش از این به صورتی مختصر مطرح کرده بودند ، اینبار در قالب یک انتقاد جدی با دانشجویان مطرح نمایند .  اما این حوادث چه مواردی بود که رهبری را وادار به تذکر جدی این مطلب نمود؟

انتقاد از تصمیم گیری بعضا همراه با احساسات. البته ایشان وجود این احساسات پاک در افراد و به ویژه دانشجویان را تمجید نمودند ولیکن از تصمیم گیری بر مبنای این احساسات بر حذر داشتند. تصمیم گیری احساسی به معنای بی تدبیرانه عمل نمودن و بعضا پرخاشگرانه عمل کردن.

از آن جایی که صحبت های رهبری همواره ناظر به واقعیت های موجود در جامعه است لذا باید جست وجو نمود و بررسی کرد که چه اقداماتی از سوی دانشجویان موجب شده است که رهبری این انتقاد جدی را به دانشجویان بکنند . پس از شناختن این مصداق ها می بایست منظور رهبری را در سایراعمال تعمیم دهیم و دانشجویان مواظب باشند که دیگر اینگونه احساسی برخورد ننمایند.

با توجه به قرائنی که در صحبت های رهبری وجود دارد شاید بتوان موارد زیر را از مصادیق تندروی دانشجویان که مورد تایید رهبری قرار نگرفته است اشاره نمود.

تسخیر سفارت انگستان توسط دانشجویان درایام محرم سال گذشته، برخی شعارهای نا مناسب دانشجویان در مقابل مجلس در قضیه دانشگاه آزاد ، تجمع برخی دانشجویان در فرودگاه برای رفتن به غزه ، اعتراض برخی از دانشجویان به دعوت از سران کشورهای عربستان و بحرین و... در اجلاس غیر متعهد ها و اعتراض به برخی دیدارهای مسئولین با مقامات بحرین و عربستان (نفی کردن دیپلماسی سنتی) و برخی از مطالب منتشر شده در وبلاگ ها و تعبیرات بعضا نامناسب و تند نسبت به افراد

البته بحث در مورد تک تک این موارد و شرح آنها زمان مفصلی را می طلبد ولیکن صرفا ما در این نوشته به اشاره های رهبری به این قضایا اکتفا می کنیم

سند انتقاد رهبری در مورد نحوه شعار دانشجویان در تجمع مقابل مجلس که در بالا آورده شد و سند انتقاد ایشان از نحوه برخورد احساسی برخی دانشجویان در قضایای غزه نیز که به وضوح در سخنرانی ایشان بیان شده که برای جلو گیری از طولانی شدن مطلب از نوشتنش پرهیز می کنیم. در جای دیگری ایشان فرمودند:

"از جمله مطالبى كه گفته شد، مسئله‌ى سايتها و وبلاگها و برخوردى است كه در محيط دانشجوئى با اينها ميشود. من اتفاقاً اخيراً يك گزارشى در اين زمينه خواستم و دريافت هم كردم. البته قوه‌ى قضائيه قاعدتاً استدلالهائى دارد؛ كه اگر چنانچه بيايند در جلسات جوانها و دانشجوها شركت كنند و بشنوند و بگويند، احتمالاً بعضى از سؤالها پاسخ داده خواهد شد؛ ليكن من هم عقيده‌ام همين است كه در قبال اظهارنظرِ احياناً قدرى تند يك جوان دانشجو خيلى نبايد حساسيت وجود داشته باشد"

همانطور که دیده می شود رهبری در این بیان خود، استدلال های مقام های قضایی را قابل توجیه می دانند و نظر خود را هم در مورد اظهارات وبلاگی اخیر که چندی پیش اتفاق افتاده بود "اظهارات تند" معرفی می کنند.در بخش دیگری ایشان می فرمایند:

"حضور فيزيكى و فكرى در مسائل عمومى كشور از سوى مجموعه‌ى دانشجوئى حتماً لازم است. هم حضور فكرى لازم است..... گاهى بايد در يك اجتماعى شركت كنيد. من به هيچ وجه نفى نميكنم و رد نميكنم، بلكه تأييد ميكنم برخى از اجتماعات دانشجوئى را كه درباره‌ى مسائل گوناگون - فرض كنيم مسئله‌ى بحرين يا چيزهاى ديگر - به وجود مى‌آيد. البته با تندروى در اين اجتماعات مخالفم؛ با عمل نسنجيده‌ى در اين اجتماعات مخالفم؛ با تصميم‌گيرى‌هاى غلط كه ممكن است از طرف يك چند نفر انجام بگيرد، بعد در آن بحبوحه‌ى احساسات، ناگهان مورد حمايت جمع هم واقع شود، بنده موافق نيستم."

همانطور که دیده می شود امام خامنه ای ضمن تایید تجمعات دانشجویی و انواع حضورهای فیزیکی ، برخی از تندروی های در تجمعات را محکوم نمودند که بزرگترین بارز این قضیه در ایام اخیر ،قضیه تسخیر سفارت انگلستان است که از آن زمان تا امروز نیز رهبری جلسه رسمی با تشکل ها نداشته اند.البته طبیعتا رهبری هیچ گاه اگر در مورد قضیه تسخیر سفارت انتقادی داشته باشند، این انتقاد را به دلیل مسایل سیاسی و دیپلماتیک رسما بیان نمی کنند و به صورت اشاره ای بیان خواهند کرد.

 

 

در جای دیگری در سخنرانی چنین می فرمایند :

"معلوم است كه موضع ما نسبت به برخى از جهات سياسى‌اى كه امروز در دنيا وجود دارند يا در منطقه وجود دارند، موضع روشنى است؛ اما اين به هيچ وجه به معناى نفى كار ديپلماسىِ سنتىِ متعارف نيست؛ اين را توجه داشته باشيد. يعنى كار ديپلماسى به جاى خودش بايد انجام بگيرد، منتها جهتگيرى، اين جهتگيرى است. كمااينكه دشمنان ما هم همين جور عمل ميكنند. دشمنان ما هم در عمل دشمنى‌شان را ميكنند، اما تعارفات ديپلماسى را هم انجام ميدهند..... بنابراين بايد به معنا و عمق آرمان‌گرائى توجه شود"

به نظر می رسد علت تذکر رهبری به دانشجویان در مورد رسمی شمردن کار دیپلماتیک سنتی و در تعارض ندانستن آن با آرمان گرایی را نیز قضایا و اظهار نظرات و اعتراضات اخیری است که عده قلیلی از برخی جریانات داشجویی نسبت به دعوت از سران کشورهای مرتجع عرب ، برای اجلاس غیرمتعدها صورت دادند و شاید هم اعتراضات صورت گرفته توسط دانشجویان به دلیل دیدار برخی مقامات ایرانی با مقامات کشور های بحرین و عربستان.

راهکاری که رهبری برای این مشکل پیشنهاد دادند چنین است :

حالا راهش چيست؟ چگونه ميشود عمل كرد؟ من گمان ميكنم اگر مجموعه‌هاى دانشجوئى، كانون يا كانونهاى تصميم و اقدام داشته باشند براى اينكه در مسائل گوناگون فكر كنند و تصميم بگيرند، اقدامهاى آنها سنجيده‌تر خواهد بود. مثلاً فرض كنيد در فلان قضيه‌اى كه چند تا مثالش را الان زدم، دانشجوها چه كار كنند، خوب است؟ اين را بنشينند يك گروه نخبه‌اى، زبده‌اى، مسئولى فكر كنند، بعد به صورت متحدالمآل در بين مجموعه‌ى دانشجوئى واضح و مشخص بشود كه اگر كسى تخطى و زياده‌روى كرد از آنچه كه قرار شده، مربوط به تصميم دانشجوها و جريان دانشجوئى نيست

در پایان برای اینکه عده ای طماع (که همیشه از بیداری جریان دانشجویی ضربه ها خورده اند و خواهند خورد)ا ز صحبت های رهبری و انتقاد درون گفتمانی ایشان سوء استفاده ننمایند به این جمله رهبری که در سخنرانی ایام نوروز خود در مسئله ای شبیه به همین موضوع فرمودند اشاره می کنیم

حالا اين حرف من بهانه‌اى نشود براى اينكه يك عده‌اى بروند جوانهاى انقلابى را به عنوان جوانهاى تند، مورد ملامت و شماتت قرار بدهند؛ نه، من همه‌ى جوانهاى غيور كشور را، جوانهاى مؤمنِ انقلابى كشور را فرزندان خودم ميدانم و پشت سر آنها قرار ميگيرم؛ من از جوانان انقلابى و مؤمن و غيور حمايت ميكنم

والسلام